सिद्धार्थनगर नगरपालिका वडा नं.-२ स्थित बहिरा बाल माध्यमिक विद्यालय लुम्बिनी प्रदेशकै एक महत्त्वपूर्ण र नमुना शैक्षिक संस्था हो। विशेषगरी श्रवणशक्ति नभएका (बहिरोपन भएका) बालबालिकाहरूलाई गुणस्तरीय शिक्षा प्रदान गर्ने उद्देश्यले यो विद्यालय स्थापना गरिएको हो।
यस विद्यालयका बारेमा केही मुख्य जानकारीहरू तल दिइएका छन्:
१. स्थापना र उद्देश्य
यस विद्यालयको स्थापना विक्रम सम्वत २०३२ सालमा भएको हो। यो विद्यालय स्थापना हुनुको मुख्य उद्देश्य श्रवणशक्ति विहीन बालबालिकाहरूलाई समाजको मूल प्रवाहमा ल्याउनु र उनीहरूलाई सांकेतिक भाषाको माध्यमबाट शिक्षित एवं स्वावलम्बी बनाउनु हो।
२. शैक्षिक कार्यक्रम
सांकेतिक भाषा
यहाँ पूर्ण रूपमा नेपाली सांकेतिक भाषाको माध्यमबाट अध्यापन गराइन्छ।
तह: यस विद्यालयमा प्रारम्भिक बाल शिक्षादेखि माध्यमिक तह (कक्षा १२) सम्मको पढाइ हुन्छ।
प्राविधिक शिक्षा: विद्यार्थीहरूलाई किताबी ज्ञानका साथै सीपमूलक र व्यावसायिक तालिमहरूमा पनि जोड दिने गरिन्छ ताकि उनीहरू भविष्यमा आत्मनिर्भर बन्न सकून्।
३. भौतिक पूर्वाधार र सुविधाहरू
आवासीय सुविधा (Hostel) टाढा-टाढाबाट आउने विद्यार्थीहरूका लागि विद्यालयमै खान र बस्नका लागि छात्रबासको व्यवस्था छ।
विशेष शैक्षिक सामग्री: बहिरोपन भएका विद्यार्थीका लागि आवश्यक पर्ने आधुनिक शैक्षिक उपकरण र दृश्य सामग्रीहरू (Visual Aids) को प्रयोग गरिन्छ।
खेलकुद विद्यार्थीहरूको शारीरिक र मानसिक विकासका लागि विभिन्न खेलकुद गतिविधिहरू सञ्चालन गरिन्छ।
४. सामाजिक प्रभाव
यस विद्यालयले अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरू पनि सक्षम हुन्छन् भन्ने कुरा प्रमाणित गरेको छ। यहाँबाट शिक्षा हासिल गरेका धेरै विद्यार्थीहरू सरकारी तथा गैरसरकारी क्षेत्रमा कार्यरत छन् भने कतिपयले आफ्नै व्यवसाय सञ्चालन गरिरहेका छन्।
५. चुनौतीहरू
विशेष विद्यालय भएकाले यहाँ केही विशिष्ट चुनौतीहरू पनि छन्:
दक्ष सांकेतिक भाषा शिक्षकहरूको उपलब्धता।
पर्याप्त बजेट र आधुनिक प्रविधिको अभाव।
विद्यार्थीहरूको संख्या अनुसार भौतिक संरचनाको विस्तार।